مقالة حاضر مفهوم عشق را در دو ساحت متفاوت و متمایز بررسی میکند. عشق از سویی همواره تجربه و مفهومی استعلایی شمرده شده که ثابت است و با حقیقتی فراانسانی نسبت دارد. اینگونه خوانش، از نوشتههای افلاطون شروع شده است و همچنان ادامه دارد. اما در برابر، نگاهی به عشق وجود دارد که از همان افلاطون تا به امروز، عشق را پدیدهای انسانی، فرهنگی و از همه مهمتر «متنی» میداند. به این تعبیر، عشق درون زبان (یا به گفتة ژاک لکان، «نظم نمادین») فهمیده، تکثیر و تجربه میشود. در اینجا، نگارنده تنش بین این دو نگاه را در مجموعهداستانهای کوتاه عشق روی پیادهرو نوشتة داستاننویس معاصر ایرانی، مصطفی مستور، بررسی و تحلیل میکند. برای طرح این موضوع به مسئلة غیاب در عشق میپردازد و اینکه چگونه تجربة عشق در این داستانها همواره درگروی غیاب عاشق یا معشوق است؛ دیگر اینکه عشق بهعنوان مفهومی نشانهای درون نظام نشانهای ساخته و دارای دلالت میشود و سپس اینکه در نهایت، شخصیتهای این داستانهای کوتاه چگونه همگی با «روایتهای عاشقانه» عاشق میشوند و عشق را میفهمند. این همه به عشق مفهومی متکثر و روایتی میدهد. بنابراین، عشق نشانهای است که همواره درحال ساختهشدن است.
- فوکو، میشل (1389). نظم اشیاء: دیرینهشناسی علوم انسانی. ترجمة یحیی امامی. تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- مستور، مصطفی (1377). عشق روی پیادهرو. اهواز: نشر رسش.
- نجومیان، امیرعلی (1390). «واسازی عشق در غزلیات سعدی» در سعدیشناسی. دفتر 14. صص188-200.
- Barthes, Roland (1979). A Lover’s Discourse: Fragments. Trans. Richard Howard. New York: Hill and Wang.
- Bennett, Andrew & Nicholas Royle (2009). An Introduction to Literature, Criticism and Theory. Fourth Edition. Harlow: Pearson Longman.
- Gilbert, Sandra & Susan Gubar (1998). "The Madwoman in the Attic" in Literary Theory: An Anthology. Eds. Julie Rivkin and Michael Ryan. London: Routledge. Pp. 596-611.
- Homer, Sean (2005). Jacques Lacan. London: Routledge.
- Rabaté, Jean-Michel (Ed.) (2003). The Cambridge Companion to Lacan. Cambridge: Cambridge University Press.
- Secomb, Linnell (2007). Philosophy and Love: From Plato to Popular Culture. Edinburgh: Edinburgh University Press.
- Wittgenstein, Ludwig (1961). Tractatus Logico-Philosophicus. Trans. D. F. Pears and B. F. McGuiness. London: Routledge & Kegan Paul.
ابتدای صفحه